Dewan Rakyat Lulus RUU Jenayah Siber 2026

Dewan Rakyat hari ini meluluskan RUU Jenayah Siber 2026, undang-undang baru yang menetapkan kesalahan dan hukuman berkaitan pemalsuan digital (deepfake) serta penyebaran imej intim digital yang dimanipulasi melalui sistem komputer kompleks. RUU ini diperkenalkan dengan tujuan mengisi kekosongan perundangan dalam menanggapi ancaman siber yang semakin canggih.

RUU yang mengandungi 61 fasal itu diluluskan menerusi undian majoriti setelah perbahasan melibatkan 48 Ahli Parlimen dari kerajaan dan pembangkang. Di perkara penting yang disentuh ialah perlindungan mangsa, kawalan akses data komputer, serta peruntukan berhubung kandungan yang dijana menggunakan kecerdasan buatan (AI).

Isi utama RUU

Peruntukan RUU merangkumi pelbagai jenis kesalahan siber, termasuk penciptaan dan penyebaran deepfake serta visual intim yang dimanipulasi. Langkah ini dibuat untuk memberi kejelasan undang-undang terhadap perbuatan yang sebelum ini kurang jelas dari segi pertanggungjawaban jenayah di bawah perundangan sedia ada.

Dalam perbahasan, Timbalan Perdana Menteri Datuk Seri Ahmad Zahid Hamidi menegaskan bahawa RUU tidak memberi kuasa mutlak kepada pihak berkuasa dan tidak mengatasi undang-undang lain, termasuk Akta Rahsia Rasmi 1972. Beliau menyatakan bahawa rangka perundangan baru ini tertakluk kepada mekanisme semak dan imbang serta prosedur perundangan yang ketat bagi melindungi hak asasi dan privasi rakyat.

Akses data dan pemeliharaan bukti

Perkara mengenai akses kepada sistem dan data komputer menjadi tumpuan perbincangan. Pihak kerajaan menegaskan kuasa sedemikian tidak boleh dilaksanakan sewenang-wenangnya dan mesti mengikut tatacara yang ditetapkan undang-undang. Ahmad Zahid mengutip prosedur pemeliharaan bukti mengenai data komputer dengan berkata:

“Notis pemeliharaan data komputer hanya boleh dikeluarkan sekiranya pegawai penyiasat berpuas hati bahawa data itu munasabah dan diperlukan bagi tujuan penyiasatan serta terdapat risiko data berkenaan dipadam, diubah atau dimusnahkan jika tindakan segera tidak diambil.”

Beliau turut menegaskan mengenai penzahiran data: “Mengenai penzahiran data komputer, kerajaan ingin menegaskan bahawa ia hanya boleh dilaksanakan melalui notis bertulis kepada pihak mempunyai milikkan atau kawalan ke atas data tersebut dan tertakluk kepada keperluan penyiasatan yang sah.”

Perlindungan mangsa dan peranan agensi

Kerajaan menyatakan kebimbangan terhadap peningkatan sasaran golongan rentan oleh sindiket yang menggunakan penipuan kewangan, eksploitasi seksual, dan penyebaran imej intim tanpa kebenaran. RUU memperuntukkan beberapa kesalahan khusus yang sebelum ini tidak dinyatakan dengan jelas, sekali gus memperkukuh perlindungan kepada mangsa.

Dari segi penguatkuasaan, Polis Diraja Malaysia (PDRM) kekal sebagai agensi utama dengan Jabatan Siasatan Jenayah Komersial menerajui siasatan. Agensi lain seperti Agensi Keselamatan Siber Negara (NACSA), Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) dan Bank Negara Malaysia akan berperanan sebagai penyelaras strategik dan teknikal. Kerajaan juga memaklumkan penubuhan Cybersecurity and Cryptology Development Centre pada 3 Jun yang menggabungkan CyberSecurity Malaysia dan Pusat Teknologi dan Pengurusan Kriptologi Malaysia di bawah NACSA untuk memperkukuh kepakaran termasuk forensik AI.

Perbincangan tentang kebebasan bersuara dan cadangan penambahbaikan

Beberapa Ahli Parlimen menyuarakan kebimbangan bahawa peruntukan RUU berisiko mengehadkan kebebasan bersuara. Menjawab isu ini, Ahmad Zahid menyatakan bahawa undang-undang memberi tumpuan kepada aspek keselamatan dan jenayah siber, serta menegaskan bahawa kandungan yang dijana AI tidak menjadi kesalahan semata-mata kerana dihasilkan teknologi berkenaan. Sebagai syarat pertuduhan dibuktikan pula bahawa wujud elemen jenayah:

pihak pendakwaan perlu membuktikan elemen kesalahan termasuk niat jenayah (criminal intent), tujuan penggunaan serta kesan daripada perbuatan itu.

cadangan yang dibangkitkan termasuk memperjelas tafsiran kandungan AI agar tidak menjejaskan satira, karya seni dan kritikan politik; memberikan penglibatan wakil Sabah dan Sarawak dalam Jawatankuasa Memerangi Jenayah Siber; serta mempercepat mekanisme penurunan kandungan deepfake lucah dan visual intim untuk melindungi privasi mangsa.

Persidangan Dewan Rakyat bersambung esok.